ATEŞ ve OCAK ÇEŞİTLERİ

Neden ateş yakılır?

·  Isınmak

·  Kurumak ve elbiseleri kurutmak

·  İşaret vermek

·  Yemek pişirmek

·  İçilecek suyu kaynatarak mikrop ve parazitleri öldürmek

·  Duman saçarak sivrisinek, karasinek vb… haşereleri kovmak

 

Ateş yakarken nelere dikkat etmek gerekir?

Ateş yakılacak yer dikkatlice hazırlanmalıdır. Yakılmak istenen ateşe uygun büyüklükte, 10-20 cm derinliğinde bir çukur hazırlanmalıdır. Ağaç artıkları, kuru otlar, yapraklar gibi yangına sebep olabilecek maddeler temizlenmelidir. Daha sonra çukurun etrafı taşlarla çevrelenmelidir.

Alçak bir ağaç dalının altında ateş yakılmamalıdır. Yakıldığı taktirde ateşin üstündeki dallar önce kurumaya sonra da yanmaya başlar. Karla örtülü bir ağacın altında dallar yüksekte olsa bile ateş yakılmamalıdır. Isının etkisi ile eriyen kar ve buz parçaları ateşi söndürebilir.

Ateşi çamurlu toprak, buz veya kar üzerinde yakmak zorunluluğunda kalınırsa taşlardan veya yaş ağaç dalları ve odunlardan bir platform yapılmalıdır.

Islak taş veya kaya parçalarının üzerinde ateş yakılmamalı; bu maddeler ateşe atılmamalıdır. Bu taşların içindeki su ısındığında taşı bir bomba gibi patlatabilir.

Yanmakta olan ateşe kesinlikle benzin, mazot..vb dökülmemelidir.


Ateş nasıl yakılır?

Ateş yakabilmek için çalı–çırpı, odun ve ilk alevi alacak kav denilen maddeye ihtiyaç vardır. Bünyelerinde aromatik yağlar bulunduran bazı ağaç türlerinin iç kabukları kav olarak kullanılabilir. Bu kabuklar ıslanmış olsa bile kolayca tutuşturulabilir. Sedir ağacının kuru kabuklarının iç lifleri iyi bir kavdır. Köknara benzeyen bir ağaç türü olan baldıran ağacının kuru ve iç kabuklarından alınan kavdan da yararlanılabilir. Hastalık veya yıldırım düşmesi sonucu devrilmeden kurumuş eski ağaçların gövdelerinin ortasından alınacak kav yakacak olarak idealdir. Çam ağaçlarının alt dallarına tutunmuş olan yosuna benzeyen yeşil bir madde de kav olarak kullanılabilir. Özellikle Türkiye'de çam ormanlarının yoğun olması nedeniyle bu madde sıkça kullanılmaktadır. Bu maddenin bulunamaması durumunda çam iğneleri de kav olarak kullanılabilir. Ancak çam iğnelerinin alevi çok geçici olduğu için bol miktarda kullanmak gerekebilir. Kuru ot, saman…vb bitkilerin lifleri de kullanılabilir. Ayrıca kağıtla da ateş yakılabilir.

Eğer bunlardan hiçbiri yoksa kuru olduğundan emin olduğunuz (eğer odun eğilip bükülmeden kırılıyorsa kurudur) bir odundan ince kıymıklar çıkararak kav elde edilebilir. Kuru odun da yoksa ıslak ve kalın bir odun parçasının iç kısmındaki kuru kısımdan kıymıklar elde edilebilir. Kav olarak kullanılacak malzeme bulunamadığı takdirde kişinin iç çamaşırı gömleği veya elbisesinde bulunan pamuklu kumaştan alınacak ince lifler kav olarak kullanılabilir.

Kav sorunu çözüldükten sonra kavın aleviyle yanabilecek incelikte çalı-çırpı ve odun parçaları bulunmalıdır. Daha sonra da yavaş yavaş kalınlaşan odunlar bulmak gerekir.

Ateşin parmak kalınlığında bir odunu yakabileceğinden emin olmadan ateşbaşını terk etmemek gerekir. Bu yüzden ateş yakmaya başlamadan önce yeterli odun toplamak gerekir.

Ateş yakabilmenin birinci sırrı, çalı-çırpının kavın üzerine baskı yaparak hava almasına engel olmayacak şekilde yerleştirilmesidir. Çalı-çırpının kavdan çok yükseğe konulması da doğru değildir.

Kav yerleştirildikten üstüne yukarıda anlatıldığı gibi ince dallar konulur. Yavaş yavaş konulan dallar kalınlaştırılır. Konulan odunlardan koni şekli elde edilirse ateş yakmak kolaylaşır. Daha sonra kibrit veya çakmak yardımıyla kav tutuşturulur. Kavın biraz alev alması beklendikten sonra sonra ateşe yavaş yavaş üflenir.

Bu üfleme işi ortamdaki rüzgara göre ayarlanır. Eğer rüzgar varsa ateş yakılmadan önce esme yönü tespit edilir ve rüzgar ateşi yelleyecek şekilde rüzgarın kava değdiği yerden kav yakılır. Eğer çok fazla rüzgar varsa ateş belli bir büyüklüğe gelmeden önce rüzgarın ateşi söndürmesi ateşin etrafına dizdiğimiz taşlar yardımıyla engellenir. Eğer üflemek gerekirse (rüzgardan yardım alamadığımız durumlarda); ağzımızdan çıkan nefesin izlediği yolun mümkün olduğunca yere paralel olmasına dikkat ederek, ateşe çok fazla yaklaşmadan, kesik kesik değil de uzun süreli hafif bir nefesle üflenir.

Ateşimiz parmak büyüklüğündeki bir odunu yakabiliyorsa, ateş yakma işlemi tamamlanmıştır.


Kibritsiz ateş yakılması

  • İnce kenarlı bir mercek yardımıyla (dışbükey), güneş ışınları toplanıp kavın üzerine düşürülüp ateş yakılabilir.
  • İnce kenarlı merceğimiz yoksa bir buz parçasına (varsa) dışbükey şekli verilerek mercek elde edilebilir.
  • Çakmak taşı diye bilinen taşların birbirine vurulması ile kıvılcım elde edilebilir.
  • Sürtünme yoluyla: Yay ve matkap yöntemi Kaytan yöntemi


Kamp ateşi şekilleri

Kamp ateşleri hem ısınma hem de yemek pişirmeye uygun şekilde yakılmalıdır.

Ateşin önüne şekildeki gibi odun veya kütük parçalarından bir yansıtıcı yapıldığı taktirde ateşin ısınma ve aydınlanma verimi artacaktır.

Odunlar ateşin üzerine piramit şeklinde konulursa daha hızlı bir odun tüketimi olur ama hem ısınma hem de aydınlanma daha iyi sağlanır.

Odunlar paralel konulursa daha rahat bir şekilde yemek pişirilebilir hem de daha az odun harcanır.